Biyografinin Özellikleri

Edebiyat, sanat, ticaret, siyaset ve benzeri alanlarda üne kavuşmuş insanları tanıtmak amacı ile yazılan yazılara biyografi denir. Biyografiyi yazan kişiye biyograf denir. Biyografiyi içeren esere biyografik eser denir. Biyografiye yaşam öyküsü, hayat hikayesi de denilmektedir. Eskiden ise tercüme-i hal adı ile anılmaktaydı.

Biyografide amaç kişiyi tüm yönleri ile insanlara tanıtmaktır. Yaşamı yazılan kişinin kendisi tarafından değil de, yakınları aracılığıyla ya da yaşamına tanıklık etmiş kişiler tarafından yazılması lazım. Çünkü yazar kendi yaşamını yazarsa buna otobiyografi denilmektedir. Biyografilerde kişinin öğrenimi, yaşadığı yer, çocukluğu, başarıları, aktiviteleri, hatıraları, huyu, karakteri, davranış özellikleri, yaptığı işler, çalıştığı yerler, eserleri yalın ve sade bir dille anlatılmaktadır. Böylece ün yapmış kişilerin yaşantıları gelecek nesillere tecrübe olarak kalmaktadır. Gelecek kuşaklara örnek oluşturulmaktadır. Deneyimler nesiller boyu paylaşılmaktadır.

steve jobs biyografisiBiyografide tarafsız ve gerçekçi olunması gerekir. Kronolojik bir sıra izlenmelidir. Bilgiler tanıklar ve belgelere dayandırılarak aktarılmalıdır. Kişi tüm yönleriyle anlatılmalıdır. Öznel bir tutum izlenilmemeli, aşırı yerme ve övmelerden uzak durulmalıdır.

Biyografisi yazılan ünlü hayatta ise, kendisi ile görüşülerek o kişiye sorular sorulup verdiği bilgileri yazıda kullanmak yararlı olacaktır. Hayatta değilse yakınlarından aile arkadaş çevresinden bilgiler alınabilinir. Ve belgelerden yararlanılarak hayatına dair yazılara yer verilir.

Biyografisi yazılacak kişinin doğumu, doğduğu yer, aile çevresi, kişilik yapısı, eğitim durumu, hobileri, fobileri, arkadaş ve aile ilişkileri, çocukları, iş dünyasındaki başarıları, ulusal ya da uluslar arası başarıları, üne kavuşmasında kendisine yardımcı olan insanlar, yaşadığı ilginç olaylar ve benzeri konular hakkında bilgiler verilerek hazırlanmalıdır.

Biyografi türünün ilk yazarı eski Yunan edebiyatından Plutarkos’tur. Romalıları anlattığı Hayatlar adlı eserinde bu türü görmekteyiz. 16. Yüzyıldan sonra Batıda yaygınlaşmaya başlamıştır.

Türk edebiyatında ilk biyografi örneği, Ali Şir Nevai’nin Mcalisün-Nefais adlı eseridir. 16. Yüzyılda kaleme almıştır. Ünlü kişilerin hayatlarının roman şeklinde yazılmasına biyografik roman denilmektedir. Biyografik romanlarda Türk edebiyatında önemli  bir yere sahiptir.

Her döneme, her mesleğe ve her millete ait kişilerin biyografilerini veren eserlere evrensel biyografi denilmektedir. Bir millete ait kişilerin biyografi yazıları toplu bir şekilde veren eserlere ulusal biyografi denir. Bir bölgeye mensup kişiler ise bölgesel biyografi denilmektedir.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir