Borçlu Derecelendirmesi Nedir?

Bu derecelendirme genel olarak “ülke (sovereign rating)” ve “kurum (corporate rating)” derecelendirmelerini kapsamaktadır.Ülke notu kurum ve borç derecelendirmesinde tavan oluşturduğundan büyük önem taşımaktadır.Bazı durumlarda ise özellikle yabancı para bazlı borçlandırmalarda kurum ve borç notu ülke notunun üzerinde çıkamamaktadır.

Ülke derecelendirmelerinde ekonomik (somut veriler) ve politik (soyut veriler)  risk incelenmektedir.Ekonomik risk derecesi değerlendirilirken beş temel nokta üzerinde durulmaktadır.Bunlar;

  1. İlk olarak ülkenin piyasa ekonomisi koşullarına sahip olup olmadığı analiz edilmektedir.Bu doğrultuda sektörlerin ekonomideki dağılımına, ekonominin büyüklüğüne, tasarruf ve yatırımlarının yapısına bakılmakta, ekonomik büyüme modeli ve gayri safi milli hasılanın artış oranı incelenmekte ve dışa açıklık düzeyi değerlendirilmektedir.
  2. Bundan sonra maliye politikası ve kamu borçları incelenmekte, dolayısıyla kamu maliyesinde denge, borçların vade yapısı, anapara ve faiz tutarı ve borç servis kapasitesi analiz edilmektedir.
  3. Üçüncü aşamada para politikası ve enflasyon oranı değerlendirilmektedir.Bunun için enflasyon eğilimi, parasal büyüklükler, kredi boyutu, faiz oranları, kur politikası ve merkez bankasının bağımsızlık derecesi ele alınmaktadır.
  4. Dördüncü olarak, ödemeler dengesi esnekliği üzerinde durulmaktadır.Dış ticaret işlemlerinin mali ve parasal sisteme etkisi, cari işlemlerin yapısı, esnekliği ve sermaye hareketleri incelenmektedir.
  5. Son aşamada ise, dış borçlar üzerinde durulmaktadır.Burada özel kesim ile kamu kesiminin dış borçları, borçların vade yapısı, ülke döviz rezervi ile varlıkları dikkate alınmaktadır.

Politik veya siyasi risk derecelendirmesinde, siyasal sistem ve sosyal yapı incelenmekte ve bunun için daha çok soyut faktörler gözönüne alınmaktadır.Ekonomik risk ölçümünde ise daha çok somut veriler kullanılmaktadır.

Siyasal sistem analizinde hükümet, toplumsal katılım, liderlerin etkisi, siyasal aktörlerin ortak amaçları olup olmadığı değerlendirilirken; sosyal yapı analizinde ise gelir dağılımı, hayat standardı, istihdam, bölgesel farklılıklar ve etnik yapı değerlendirilmektedir.

Derecelendirme kuruluşları performans ve kredi riski konularını dikkate alarak bankaları, sigorta şirketlerini, hisse senetleri halka arz edilen şirketleri ve diğer mali kurumları derecelendirmeye tabi tutmaktadırlar.

Bankaların alabileceği en yüksek not aynı zamanda, bankaların ekonomik ve siyasi gelişmelerden doğrudan doğruya etkilenmesi nedeniyle ülke notunu temsil etmektedir.Burada mali sistemin yapısı, rekabet düzeyi, denetleme organları ve siyasal otoritenin bankalara yaklaşımı da ayrıca önem taşımaktadır.

Güçlü hissedarların banka yönetiminde yer alması, personelin kalitesi, bankanın gelirleri, aktif kalitesi, likidite durumu ve sermayesi derecelendirme notunu etkileyen faktörlerden birkaçıdır.

Banka gelirleri incelenirken sadece net karın sermaye ve varlıklara oranı değil daha sürdürülebilirliğine bakılmaktadır.Derecelendirme kuruluşları özellikle bankaların varlıklarını oluşturan kalemleri, kredi portföyünü, geri dönmeyen kredi miktarını ele almaktadırlar.Likidite düzeyi, sermaye tabanının güçlü olması ve büyüme ile doğru orantılı olarak artması derecelendirme notunu olumlu yönde etkileyen faktörlerdir.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir