Heyelanlar Nasıl Meydana Gelir ?

Heyelan, yamaç üzerindeki kaya, toprak veya molozların yamaçtaki eğim boyunca aşağıya doğru hareket etmesi olayına denmektedir. Heyelanlar üzerindeki malzemenin türüne göre ve hareketin şekline göre isimlendirilirler. Mesela zeminin üzerindeki malzeme kaya ise kayanın kayması sonucunda meydana geliyor ise bu heyelana kaya kayması adı verilmektedir. Yamaç yüzende toprak varsa ve bu toprak akma şeklinde hareket ediyorsa buna toprak akması ismi verilmektedir. Gerek kaya kayması gerekse toprak akması heyelanların bir türüdür.

heyelan nasıl oluşur

Heyelanlar meydana geldiği yamaçlarda özellikle yağmur sularının zemine sızdıktan sonra yağmur sularının tabakalar üzerindeki hareketi ve killi yüzeylerle buluşması ile tabakalar arasındaki sürtünmeyi azaltır. Ve yamaç boyunca tabakaların aşağı doğru  kaymasına neden olur. Bazen yağmur suları bu şekilde mekanizmayı hazırlar fakat heyelan meydana gelmez. Heyelan meydana gelmediği halde o bölgede meydana gelebilecek bir deprem veya bir sarsıntı yada ağır tonajlı araçların yollardan geçmesi ve meydana getirdiği sarsıntılar o hazırlanmış olan yamacı tamamıyla aşağı doğru harekete geçirirler.  Heyelanlar bu şekilde meydana gelirler. Heyelanların ortaya çıkması doğal etkenlere bağlı olduğu gibi yapay etkenlere de bağlı olabilir. İnsanlar tarafından da heyelanlar oluşabilir. Mesela bitki örtüsünün tahrip edilmesi heyelan için çıkartılmış bir davetiyedir. Bu sayede yağmur suları kolay bir şekilde zemine sızar. Böylece heyelanlar oluşur.

Heyelanlar; yağış ve sıcaklık gibi hava koşulları, zemin ve topoğrafya gibi morfolojik özellikler ve insan etkisine bağlı olarak meydana gelirler. Özellikle yağmur suları yer altındaki zemine sızdıktan sonra tabakalar içerisinde hareket eder. Killi bir yüzeye denk geldiğinde ise killi yüzeyin parçacıklarını şişirir. Ve tabakalar arasında sürtünmeyi azaltır. Tabakaların aşağıya doğru kaymasına neden olur. Yağmur damlalarının kayaların iç kısımlarına girmesi. Bunların donma ve çözünmesi neticesinde yada günlük sıcaklık farklılıklarına bağlı olarak kayaların parçalanması ile meydana gelebilir. İnsan etkisi ile de özellikle yamaçların alt kısımlarında yamacın durumunu bozacak her türlü faaliyet (bu yerleşme açması olabilir, yol açması olabilir) yamaçların eğim boyunca aşağıya doğru kaymasına neden olur. Dolayısıyla heyelanların oluşumunu birçok faktöre bağlamak mümkündür.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir