Ana Sayfa İş Dünyası ve Kariyer Yönetim, İşletme Max Weber’e Göre Otorite Türleri

Max Weber’e Göre Otorite Türleri

Max Weber’in geleneksel, yasal ve karizmatik otorite olmak üzere üç ayrıştırması vardır. Bu ayrım, otoriteyi meşru kılan değerlere göre yapılmaktadır. Otorite hangi temel üzerine kuruluyorsa ve değer verdiği yaklaşım neyse ona göre de isimlendirilir.

Max Weber’e göre geleneksel otorite, değerler ve inançların otoriteyi belirlediği bir otorite çeşididir. Önderlerin inançları kutsal sayılmaktadır. Geleneksel otorite de sadakat esas alınır. Çoğunlukla babadan oğla geçmektedir. Dolayısıyla yönetimde akrabaları, tanıdıkları, yakınları gözetme şansı bulunmaktadır.

max weberMax Weber’ e göre yasal otorite de ise insan önemli değildir. Önemli olan bulunduğu pozisyondur. İnsanlar görevleri gereği bir takım işleri yapmaları gerekmektedir. Otoritenin yapısı yasal kurallar etrafında değişmektedir. Her türlü işler, yönetmelikte yazan kurallara bağlanmaktadır. Kadrolar belirlenmektedir. Bu da kurallar sayesinde olur.  Kurallar konularak ona göre otorite sağlanmaya çalışılır. Bu açıdan önemlidir.

Yasal otorite modern toplumlarda hakim olan bir otorite tarzıdır. Türkiye’de insanlar bir yerlere girmek için sınavlara girerek hak ettikleri yerlere yerleşmektedirler. İnsanların belli bir süre sonra yaptıkları işlere yabancılaşmasına demir kafesi sistemi denir. Bu sistem meşruiyetini hukuk kurallarından almaktadır.

Max Weber’e göre karizmatik otorite, meşruiyetini olağanüstü olaylardan almaktadır. Yani karizmasından almaktadır. Liderin karizmatik özelliklere sahip olması ona karşı bağlılığı arttırmaktadır. Kritik zamanlarda mevcut sistem işlemez hale gelmektedir. Bu buhranlı dönemlerden kurtulmak için karizmatik liderler ortaya çıkarılır. Karizmatik lider kurulu olan düzeni yıkar. Yeni yaşam yolları açmaya çalışır. Eski sistemi yıkarak başka bir sistem ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Kendisi öldüğü zamanda arkasından gelenler onun koymuş olduğu sistemi kutsallaştırırlar. Böylece bu sisteme karşı gelme imkansızlaşır. Karizma rutinleşmiş olur. Lider olmadığı içinde yerini kanunlara, kurallara bırakır.

Max Weber’ de rasyonalitenin irrasyonalite olgusu vardır. Sistem halkın aleyhine işlemektedir. Rasyonel olarak yapılan şeyler, irrasyonel sonuçlar doğurmaktadır. Akılcılık ve aydınlanma ile din yıkılarak yerine bilim gelmiştir. Ama bilim dinin olgularını verememiştir. Bilim dinin yaratmış olduğu boşluğu dolduramamıştır. Rasyonalite akla dayalı bir sistem olarak görünürken pek çok sorunu da beraberinde getirmiştir. Max Weber bu görüşlerin önemine dikkat çekmektedir.

Yorum Yok

Cevap Bırak