Muhasebe Nedir? Muhasebenin Temel Prensipleri Nelerdir?

Arapça köken olarak “hisap” kelimesinden, dilimize hesap olarak geçmiştir.Muhasebe ise hesabını yapmak, hesap tutmak gibi anlamlara gelir.Muhasebe bir birim değildir, tekniktir.Bilimin kanunları vardır, muhasebenin ise kanunları değil kabulleri vardır.Temel prensipler söz konusudur.

Muhasebe iktisadi faaliyetlerin para birimiyle kaydının tutulmasıdır.Bu kayıtlarda defterlerle yapılır.Muhasebe kaydı; defter tutmak, defter kayıtları anlamlarına da gelmektedir.

Muhasebe, bir şeyi yönlendirmek, doğrulamak, hesap etmek, analizini yapmak için kullanılır.Defter tutmanın amacı da istatistik analiz yapıp bir sonuç çıkarmaktır.Kaydın dili para birimidir.Ölçülebilmesi gerekir.

Muhasebenin Konu Olabilmesi İçin

  1. Kısmen veya tamamen iktisadi olmalıdır.
  2. Ölçülebilmelidir.
  3. Para ile ifade edilebilmelidir.

Bu 3 maddeyi sağlayan tüm işlerde muhasebe kaydı tutulabilir.Ancak devlet ve devlet kurumları (okul,hastahane, …), siyasi partiler, dernek ve vakıflar ile iktisadi faaliyette bulunup yaptığı faaliyetten dolayı gerçek usulde vergiye tabi tutulmuş olanlar(ticaret erbabı) tüm faaliyetlerin muhasebe kaydını tutmak zorundadır.

Sonuç Olarak Muhasebe Nedir?

Muhasebe: İktisadi faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, yaptıkları faaliyetler kısmen veya tamamen iktisadi olup, ölçülebilen ve para ile ifade edilenlerin belgelere dayalı olarak tespiti, kaydedilmesi ve özet tablolar halinde düzenlenerek yorumlanmasına denir.

Muhasebenin Fonksiyonları

  1. Belgelere dayalı tespit yapmak
  2. Kaydetmek (defter tutmak)
  3. Özel tablolara dönüştürmek
  4. Yorumlamak

Önce bazı tanımlardan bahsedelim.Sonrasında ise muhasebe kaydı tumanın zorunlu olduğu yerlere bakalım.

Esnaf: Seyyar ya da sabit olarak gelir elde edene verilen isimdir.

Erbab: Bir işi yapan ve onu meslek haline getiren kişidir.

Zanaatkar: Sermayeden ziyade emeğini kullanarak gelir elde eder.

Muhasebe Kaydı Tutmak Zorunda Olanlar

  • Ticaret Erbabı
    • Esnaf ve Zanaatkar
    • Tacir: Kısmen veya tamamen bir ticarethaneyi kendi nam ve vasfına işleten kişidir.
  • Çiftçiler (küçük çiftçiler hariç)
  • Serbest Meslek Erbabı
  • Dernek veya Vakıfları Ait İktisadi İşletmeler
  • Ticaret Şirketleri

Muhasebe Kaydı Tutma Yöntemleri

  • Basit Usul: Küçük esnaf ve zanaatkarlar bu tarzda muhasebe kaydı tutar.
  • İşletme Usulü: 2.Sınıf tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbabı (avukat, doktor,..) bu esasa göre kayıt tutmak zorundadır.
  • Bunun dışındakiler (ticaret şirketleri, dernek ve vakıflara ait işletmeler, devlete ait iktisadi işletmeler ) bilanço hesabı esasına göre tutmak zorundadırlar.

Fonksiyonların Amaçları

  • Faturalar, irsaliyeler, dekontlar, fişler, ödeme emirleri, gider pusulaları, ödeme kaydedici cihaz çıktıları, bordrolar, çek ve senetler belge niteliğinde evraklardır.
  • Kayıtlarda defterler kullanılır.Bilgisayarda ise bu defterler uygun modüller olmalıdır.
  • İşletme defteri + günlük parakende satış defteri => İşletme usulü kullananların sahip olması gereken defterlerdir.
  • Bilanço esasına göre muhasebe kaydı tutanların sahip olması gerekenler: günlük kasa defteri, yevmiye defteri, bilanço ve envanter defteri, imalat defteri, defter-i kebir.
  • Bu defterler her yıl hesap yılı başlamadan noterlere imza ettirilmek zorundadırlar.
  • Özet tablo düzenlemek: İşletme hesabı hülasası ve emtia envanteri (emtia ticareti yapanlar) çıkarmak zorundadırlar.
  • Bilanço hesabı ile defter tutanla; envanter, gelir tablosu ve bilanço düzenlemek zorundadırlar.Sadece yıllık olarak değil ara dönemlerde de (4 ara dönem) yenilemek zorundadırlar.
  • Mali analiz (Bilanço=finansal analiz) kullanılarak değer belirlenir ve yorumlanır.
  • İktisadi faaliyette bulunup gerçek usulde vergi verenler; ticaret erbabı olupta kanunen muhasebe kaydı tutmak zorunda olan kimselerdir.
  • Serbest Meslek Erbabı: Mesleki bir faaliyeti belirli kişilere, bir işverene ya da kuruma bağlı olmaksızın yapan kişilerdir.
  • Muhasebe kayıtları dönemler itibariyle yapılır.Özellikle devletin bütçesi söz konusu olduğu zaman hesap yılı ve muhasebe yılının yanında mali yılda kullanılır.1 Ocak -31 Aralık bu yılın aralığıdır.Dönemi 3’er aylık süreçlerine ara dönemler denir.Ara dönemlerde de gelir tablosu ve bilanço düzenlemek gerekmektedir.Yılda 4 kez bu işlem yapılır.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir