Şizofreni, Belirtileri ve Tipleri Nelerdir?

Şizofreni hakkında bilgi edinmek isteyenler için bir yazı yazmak istedim.Bu yazıda tedavi kısmı ilaç türleri gibi tıbbi ve profesyonellik isteyen tavsiye ve metodlar bulamazsınız.Sağlık gibi önemli ve ciddi bir konu hakkında tedaviyi etkileyecek ve okuyuculara zarar vermeden şizofreninin ne olduğu, tarihsel gelişimi ve türleri hakkında bilgiler vereceğim.
Şizofreninin önce kelime anlamına baktığımızda şizo bölünmüş ve ayrılmış anlamlarına gelirken frenos(freni) de akıl anlamına gelmektedir.Yani insanda iki gerçekliğin bulunması olarak ifade edilebilir.Bunlardan biri gerçek gerçekliktir.Bu yazı tıbbi ve psikolojik bir yazı olduğundan dolayı felsefeye girmeden bilgileri vereceğim.Burada ki ilk gerçeklik herkesin ortak sahip olduğu gerçek gerçekliktir.İkinci gerçeklik ise kişinin kendi oluşturduğu gerçekliktir.Bunların içiçe girmesi sonucunda bireyde şizofreni hastalığı görülür.

Hastalığın ilk tanımlanya ve konuşulmaya başlandığı 19.yy’da “erken bunama” olarak tanımlanmıştır.Hastalık genç yaşta başlaması ve gerçeklerin birbirine karışması erken bunama tanımını getirmiştir.
Hastalık erkeklerde 20-28 yaşları arasında başlangıç gösterirken bayanlarda ise 26-32 yaşları arasında görülmektedir.Erken yaşta şizofren olan hastalarda kalıtımsal etkilerin daha fazla olduğu saptanırken daha geç yaşlarda görülen bireylerde ise çevresel faktörlerin daha fazla olduğu gözlenmiştir.Ayrıca ülke şartları açısından konuyu baktığımızda ise gelişmiş ülkelerde gelişmekte olan ülkelere göre hastalık daha fazla görülmektedir.Hastalığın görüldüğü kişilerde genel olarak fazla çalışan, yalnızlığı seven, sessiz ve arkadaşı az olan kişilerde gözükmektedir.40 yaşından sonra başlayanına geç başlangıçlı şizofreni denirken 60 yaşından sonra başlayan şizofreniye ise çok geç başlangıçlı şizofreni denmektedir.
Hastalıkta birincil ve ikincil belirtiler olarak başlangıç gözlemleri ayrılmıştır.Birincil belirtiler için 4A belirtisi de denmektedir.Bunlar;

  1. Duygulanımda bozukluk (Affect)
  2. Ambivalans (Ambivalance; karşıt duyguların birlikte yaşanması)
  3. Otizm (Autism)
  4. Çağrışımlarda (Association) bozukluk

İkincil belirtiler ise;

 

  1. Sanrılar, yanılsamalar
  2. Varsanılar
  3. Devinim (hareket) bozuklukları

Şizofren tiplerine baktığımızda ise 5 tane alt tipten meydana gelmektedir.
Paranoid tipte, daha çok doğaüstü düşünceler ve cinsellik bulunur.Genelde bu tip geç yaşta başlar ve hastalığı saklar veya inkar eder.
Dezorganize tipte, düşünce ve hareket bozuklukları görülmektedir.
Katatonik tipte, hareket bozuklukları ve donukluk gözükür.Dışardan gelen tepkilere karşılık vermeme ve donup kalma hastada gözükmektedir.
Ayrışmamış tipte, saydığımız ilk 3 tip ayrışmamıştır.
Son olarak ‘Kalıntı Tipte’ ise durağanlık, değişmeme isteği ve toplumdan kopukluk göze çarpar.

Genel olarak hastalıktan bu bilgilerle bahsedebiliriz.Hastalık tedavisinde ilaç ve terapi birarada yürür.Her hastalıkta olduğu gibi bunda da iyi bir doktor ve iyi bir çevre en önemli faydadır.Okuduğunuz için teşekkür ederim.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir