Tezhip Sanatının Kullanım Alanları

Tezhip sanatı yazma eserlerde sıklıkla kullanılan bir süslemedir. Yazma kitaplar arasında en çok tezhibi yapılan da hiç şüphesiz Kuranı Kerim‘dir. Yazma eserin ismini veren ilk sayfasının yada cilt kapağının tezhip yapılmasına  “Zahriye” denilir. Başlık anlamına gelen serlevha ise metnin başladığı ilk sayfadır. Secde gülü secde edilmesi gereken ayetlerin bulunduğu sayfanın kenarlarına yapılır. Hizip gülü her beş sayfada bir sayfa kenarına yapılır. Sure gülü her surenin başında yapılırken. Cüz gülü ise her cüzün başına konulur.

tezhip sanatı kuranı kerim

Tezhip yapılan eserlerden biri de levhalardır. Fakat levhalar cam çerçeve ile çerçevelenmediğinden dolayı açıkta kalırlar ve tezhipler dış etkilere maruz kalarak kirlenir ve okunmaz hale gelebilir.

Ferman ve tuğralar hat sanatının en güzel örnekleri olmanın yanı sıra tezhip de yapılarak hoş görünmesi sağlanmıştır. Kitap ciltleri eskiden beri tezhibi yapılan eserler arasında yer alır. Kitap ciltleri en çok on altıncı yılda kendini göstermiştir. Bu dönemde en değerli örnekler ortaya çıkmıştır. Türklere has renklerle uyum içinde sade aynı zamanda kendine has gösterişi ile kitap ciltleri tezhip sanatının sergilendiği önemli eserlerdendir.

tezhip örneği

Minyatürlerde mekanlar, çadırlar, kıyafetler, örtüler tezhiplenmiştir. Kubur , kutu sandıklarda tezhiplenen eserler arasında yer alır. Padişah ve ailesi için hazırlanan kıyafetler üzeri de tezhip sanatı ile süslenmiştir.

Tezhip sanatı günümüzde de her alanda kullanılan geleneksel bir sanattır. Özel kıyafetler tasarlanırken tezhip sanatı yapılarak çeşitli süslemeler ortaya çıkarılırken, günlük olarak kullandığımız eşarp ve kıyafetlerde tezhip sanatı motiflerine rastlamaktayız. Tekstil sektöründe kumaş desenlerinde de kullanılan bir sanattır. Bunların dışında dekorasyon alanında da kullanılmaktadır. Duvar, tavan, merdiven gibi mekan süslemelerinde tezhip motifleri kullanılır. Mobilya ve aksesuar tasarımlarında da tezhip sanatı motiflerinden yararlanılmaktadır. Aynı zamanda tek başına levhalarda kullanıldığı gibi hat sanatı ya da minyatür sanatı ile yapılan levhalarla birlikte de kullanılmaktadır.

Tezhip sanatında kullanılan teknik ve üsluplar şu şekilde söylenebilir:

  • Klasik Tezhip
  • Halkar
  • Zerefşan
  • Saz Yolu
  • Şukufe
  • Münhani

Bu üsluplar tezhip sanatında kullanılmıştır. Hepsinin kendine has üslubu vardır. Hepsi ayrı ayrı güzelliklere sahiptir.

admin Yazar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir